چاقوی قالیبافی وسیله ای برای بریدن نخ های قالی است. به نخ های قالی «خامه» می گویند و با گره زدن خامه ها بر روی تارهای قالی نقش ها و نگارهای فرش بوجود می آید. در بخش های مختلف کشور نوع قالی ها، جنس و نقش آنها با هم متفاوت است و بنابراین گره های قالی هم انواع مختلفی دارند و هر گره هم چاقوی مخصوص به خود دارد. نوع گره زدن در مناطق مختلف ایران باعث تغییراتی در شکل و ظاهر چاقوها شده تا گره زدن راحت تر انجام شود. گره قالی دو نوع «گره فارسی» و «گره ترکی»دارد.
۱-کاردک قالیبافی: کاردک یک چاقوی معمولی است که از دو بخش تیغه فلزی و دسته چوبی تشکیل شده و برای قالی هایی که گره فارسی دارند استفاده می شود.
۲-قلاب قالیبافی: همان طور که نام این نوع چاقو مشخص است، این چاقو باید قلاب داشته باشد. این نوع چاقو برای گره های ترکی استفاده می شود. قلاب وسیله ای مانند کاردک است منتها در قسمت انتهاییی تیغه باریک می شود و به صورت یک میله یک یا دو سانتی می شود. انتهای این میله باریک کمی کج و شبیه قلاب می شود. این قلاب به قالیباف کمک می کند که هنگام بافتن قالی تار را جلو بیاورد و پس از زدن گره، با تیغه قلاب، خامه اضافی را ببرد. به این چاقو «قلاب تبریزی» می گویند و در مناطق ترک باف استفاده می شود.
این نوع چاقو هم از دو بخش تیغه فلزی و دسته چوبی تشکیل شده است.
