کمانچه
«کمانچه» در لغت به این معنا می باشد:
«ساز زهی قدیم ایران و در واقع نوع تکامل یافته رباب است. کاسه گرد و پایه آهنی دارد و مانند تار و ویولن سیم های آن را با گوشی محکم و کوک می‌کنند، کمانی که با آن کمانچه را می نوازند کمانه نام دارد و همان است که در ویولن کلمه فرانسوی آرشه به معنی کمان کوچک جای آن را گرفته است.»
کمانچه یک ساز زهي است که 4 سیم دارد. در قدیم این ساز را به نام «سه تار پارسی» می شناختند. سیم ‌ها به صورت موازی در تمام طول ساز قرار دارند. صدای کمانچه بسیار دلنشین و در اصطلاح «تو دماغی» است. پیشینه این سلز به دوران قبل از اسلام می رسد. در منطقه بلوچستان این ساز با نام «غژك» یا «غیچک» شناخته می شود، که البته غژک سیم های بیشتری نسبت به کمانچه دارد.
در انتهای کمانچه یک کاسه وجود دارد که به آن «کاسه صوتی» می گویند. این کاسه از جنس چوب توتو است که با برش هایی از عاج ساخته شده است. کمانچه ها دو نوع «پشت بسته» و «پشت باز» دارند.
اندازه این ساز، معمولاً از زیر شیطانک کمانچه تا زیر دهانه کاسه در کمانچه ‌های پشت بسته 28/5 و در کمانچه‌ های پشت باز 31 سانتی متر است که این اندازه‌ ها در کمانچه ‌های نقاط مختلف کشور نسبی هستند، مثلاً در بعضی نقاط ایران ممکن است طول دسته کمانچه به 35 سانت هم برسد.
با توجه به ترکیب صدایی کمانچه، این ساز، جز سازهای زیر صدایی قرار دارد.
کمانچه معمولاً با دو کوک چپ و راست کوک می شود. «چپ کوک معمولاً برای همراهی با خوانندگان زیر صدا (عمدتاً خانم ها) و راست کوک معمولاً برای همراهی و جواب آواز بم صداها (عمدتاً آقایان) است.»
از نوازندگان مطرح و موفق کمانچه می توان:
اردشیر کامکار، داود گنجه ‌ای، کيهان کلهر، سعيد فرج پوري، علی اکبر شکارچی، فرج علیپور، هادی منتظری، سینا جهان آبادی، شروین مهاجر، احسان ذبیحی فر و…. را نام برد.
از میان نوازندگان نامبرده، کیهان کلهر در کمانچه نوازی نوین سرآمد است. «کمانچه با صدای تو دماغی مربوط به سبک قدیم این ساز و در واقع شیوهٔ کمانچه نوازی استاد «اصغر بهاری» است.»
ثبت نظر
نام و نام خانوادگی :
آدرس الکترونیکی:


کانون ارتباطات و تبلیغات فرا