عزت نفس-(قسمت اول)
تحقیقات انجام شده در خصوص آسیب شناسی روانی حكایت از آن دارد كه علت بسیاری از رفتارهای آسیب زای فرزندان در خانه و مدرسه مانند پرخاشگری، اضطراب، بزهكاری، مصرف سیگار، افت تحصیلی و مواردی از این قبیل، ریشه در كمبود یا ضعف«عزت نفس» آنان دارد.
در واقع هرچه فرد از خودباوری و عزت نفس بالاتری برخوردار باشد از موقعیت و كارآمدی بالاتری برخوردار بوده و از آسیب های روانی- اجتماعی نیز مصون خواهد ماند. گوته در اهمیت«عزت نفس» می گوید:
ـ اگر ثروتمند نیستی مهم نیست، بسیاری از مردم ثروتمند نیستند.
ـ اگر سالم نیستی، هستند افرادی كه با معلولیت و بیماری نیز خوب زندگی می كنند.
ـ اگر زیبا نیستی، هستند افرادی كه زیبایی ظاهری ندارند ولی خیلی خوب زندگی می كنند.
ـ اگر تحصیلات عالی نداری، با كمی سواد هم می توان زندگی كرد.
« اما اگر قدرت نفس نداری، متأسف باش چون هیچ نداری.
معنای «عزت نفس و خودباوری»
عزت نفس یعنی: احساس ارزشمند بودن كه از طریق مجموعه افكار، عواطف، احساس ها، تجربه ها به دست می آید به گونه ای كه فرد خود را توانمند، با كفایت و موفق می داند.
عزت نفس و خودباوری» چگونه ایجاد می شود؟
عزت نفس و خودباوری از كودكی، توسط والدین و اطرافیان شكل می گیرد و ایجاد می شود. مثلاً «اگر كودكی در محیط پر از ترس بزرگ شود یاد می گیرد كه بترسد» و یا «اگر در محیط پر از تشویق بزرگ شود می آموزد كه اعتماد كند» عزت نفس كودكان از نوع، نگرش و رفتاری كه دیگران نسبت به او دارند، می تواند شكل بگیرد. رفتارهایی چون طرد، عدم محبت، عدم توجه، غفلت، جدی نگرفتن، توجه به نكات منفی، گوش ندادن، عدم احترام، تحقیر، تمسخر، سرزنش، تهدید، مقایسه، انتظار بیش از حد و بد رفتاری سبب كاهش عزت نفس در كودك می شود. از طرف دیگر رفتارهایی چون پذیرش، احترام، محبت، توجه، جدی گرفتن، احساس تعلق، تشویق، حمایت، تحسین، احساس ایمنی و انتظارات مناسب موجب افزایش عزت نفس در كودك می شود.

برای ایجاد «عزت نفس» در فرزندان بهتر است به آن ها كمك كنیم تا بیاموزند كه:
۱) هیچ انسانی شبیه دیگری نیست: هیچ كدام از انسان ها در طول تاریخ شبیه هم نبوده و نخواهند بود و به خود بگوید«هیچ كس شبیه من نیست، من آن چه را كه هستم دوست دارم و احساس خوبی نسبت به خودم دارم.»
۲) محدودیت ها و توانمندی های خود را بپذیرید: نقاط ضعف خود را بدون نگرانی و ناراحتی بپذیرید و از آن ها احساس گناه و شرمساری نكنید. چون هیچ فردی نمی تواند انسانی كامل و به همه چیز دانا و به همه كاری توانا باشد و با آگاهی و پذیرش نقاط مثبت و ضعف خود احساس رضایت و خشنودی می كند.
در مقاله بعدی به راه های افزایش عزت نفس می پردازیم.

برای مطالعه بیشتر رک "تقویت «عزت نفس» و «خودباوری» در کودکان و نوجوانان"
ثبت نظر
نام و نام خانوادگی :
آدرس الکترونیکی:


کانون ارتباطات و تبلیغات فرا