قطعه
قِطعه یکی از قالب های رایج شعری است که شاعران در همه دوره های شعر فارسی از آن بهره برده اند. قطعه قالبی است که «وحدت موضوع» دارد و از آغاز تا پایان درباره یک موضوع است. تمام ابیات قطعه یک وزن دارند، اما تنها مصرع های دوم هم قافیه اند. «علت اسم گذاری قطعه این است که شعری با قالب قطعه مانند آن است که از وسط یک قصیده برداشته شده باشد و در واقع قطعه ای از یک قصیده است.»
حداقل ابیات قطعه 2 بیت و معمولاً به 15 بیت و البته گاهی به 50 بیت و بیشتر هم می رسد.
قطعه به علت داشتن وحدت موضوع، قالب مناسبی برای روایت یک داستان است بنابراین اگر شاعری بخواهد یک حادثه، رویداد یا داستانی را در قالب شعر بیان کند می تواند از قطعه کمک بگیرد.
در قطعه «جان بخشی به اشیا» بسیار رایج است و به این معنی که دو چیز غیر از انسان با یکدیگر صحبت می کنند، شعرهایی که در اصطلاح به آنها «مناظره» می گویند: مانند گل و خار، شانه و آیینه، نخ و سوزن و . . . می توانید نمونه هایی از این گونه شعرها را در دیوان «پروین اعتصامی» بخوانید.
درون مایه ی قطعه عبارت است از موضوعات اجتماعی، مدح، هجو، حکایت، موضوعات اخلاقی و . . .
قالب قطعه همیشه بین شاعران رواج داشته اما از بهترین قطعه سرایان می توان انوری، ابن یمین، و پروین اعتصامی را نام برد.
ترتیب قرار گرفتن قافیه و ابیات در قطعه به شکل زیر است:

............................. ..................................*
............................. ..................................*
............................. ..................................*
............................. ..................................*
............................. ..................................*



در ادامه می توانید قطعه ای از پروین اعتصامی بخوانید:

روزی کرد گذر پادشهی از گذرگهی
فریاد شوق از سر هر کوی و بام خاست

پرسید زان میانه یکی کودک یتیم
کاین تابناک چیست که بر سر تاج پادشاست؟

آن یک جواب داد:چه دانیم ما که چیست!
پیداست آنقدر که متاعی گرانبهاست

نزدیک رفت پیرزنی گوژپشت و گفت:
این اشک دیده ی من و خون دل شماست

ما را به رخت و چوب شبانی فریفته است
این گرگ سالهاست که با گله آشناست

آن پارسا که دِه خَرَد و مُلک، رهزن است
آن پادشا که مال رعیت خورد،گداست

بر قطره ی سرشک یتیمان نظاره کن
تا بنگری که روشنی گوهر از کجاست

"پروین"،به کجروان،سخن از راست چه سود؟
کو آنچنان که کسی نرنجد ز حرف راست؟
ثبت نظر
نام و نام خانوادگی :
آدرس الکترونیکی:


کانون ارتباطات و تبلیغات فرا