موسیقی ایرانی - بخش چهارم
دستگاه های موسیقی ایرانی
دستگاه های موسیقی ایرانی عبارتند از مجموعه ای از چند نغمه یا گوشه متداول، که هر کدام به تناسب نسبت های موجود میان نت های آنها، در قالب واحدی دسته بندی می شوند؛ گوشه هایی که ویژگی های مشترکی داشته باشند در گروهی واحد قرار می گیرند که دستگاه نامیده می شود. مانند: دستگاه شور، دستگاه همایون و... یکی از خصوصیات اصلی دستگاه های ایرانی نت شاهد (شاهد موقت) و نت ایست است که بر اساس این خصوصیات و تناسبات خاص میان نت ها و البته چند ویژگی دیگر دستگاه ها به دوازده مقام (یا دستگاه) تقسیم می شوند. این دوازده مقام شامل، هفت دستگاه و پنج آواز است. آواز ها از نظر فنی به نوعی وابسته به یکی از دستگاه ها می باشند. به عبارتی آواز ها، شعبات فرعی از دستگاه ها هستند. مقامات (دستگاه ها) دوازده گانه موسیقی ایرانی به شرح زیر می باشند:
دستگاه شور (آواز ابوعطا، آواز بیات ترک، آواز افشاری، آواز دشتی).
دستگاه سه گاه
دستگاه چهارگاه
دستگاه همایون ( آواز بیات اصفهان)
دستگاه ماهور
دستگاه نوا
دستگاه راست پنجگاه
تناسبات تشکیل دهنده دستگاه شور، به نوعی در تمامی دستگاه های دیگر موسیقی ایرانی حضور دارد. از این روی می توان شور را دستگاه مادر در موسیقی ایرانی نامید.
در مطالب آینده هر دستگاه جداگانه معرفی خواهد شد.
ثبت نظر
نام و نام خانوادگی :
آدرس الکترونیکی:


کانون ارتباطات و تبلیغات فرا