موسیقی ایرانی- بخش پنجم- گام ها
گام ها
گام دیاتونیک :
به گامی که فواصل آن به صورت پنج پرده و دو نیم پرده باشد گام دیاتونیک می گویند. گام دیاتونیک نیز می تواند از هر نتی آغاز شود. هر گام دیاتونیک را می توانیم به دو قسمت مساوی تقسیم کنیم که به هر قسمت دانگ یا تتراکورد می گویند.
هر دانگ نسبت به نت شروع خود یک فاصله چهارم درست را ایجاد میکند.
گامهای دیاتونیک دو دسته اند :
1- گامهای ماژور
2- گامهای مینور
گام های ماژور :
در گام ماژور از نت شروع تا نت پایان جمعاً هشت نت وجود دارد.
به گامی که فواصل ‍ سوم و چهارم و هفتم و هشتم آن نیم پرده و مابقی فواصل آن یک پرده باشد گام ماژور می گویند:

از نت Do پایه تا نت Re: یک پرده
از نت Re تا نت Mi: یک پرده
از نت Mi تا نت Fa: نیم پرده
از نت Fa تا نت Sol: یک پرده
از نت Sol تا نت La: یک پرده
از نت La تا نت Si: یک پرده
از نت Si تا نت Do هنگام: نیم پرده
همان طور که می بینید در گام ماژور فاصله همه نت ها پرده است به باشد به جز میان درجات سوم - چهارم و هفتم - هشتم، که نیم پرده است. برای اینکه بتوانیم تمام گام ها را در گام ماژور جای دهیم باید فاصله میان نت ها با یک نیم پرده کم و یا زیاد کنیم، آن هم به وسیله «بمُل» و «دیِز». علامت بمل، نت مورد نظر را نیم پرده پایین (بم) می آورد و علامت دیز نت مورد نظر را نیم پرده بالا (زیر) می برد. مثلا اگر بخواهیم گام می-ماژور را داشته باشیم باید به شکل زیر عمل کنیم:
از نت Mi پایه تا نت Fa: در حالت طبیعی نیم پرده فاصله است، اما در قالب گام ماژور باید یک پرده فاصله باشد لذا نت درجه دو (Fa) را نیم پرده بالا (زیر) می بریم. بنابراین نت Fa تبدیل به #Fa می شود.
از نت #Fa تا نت Sol: نیم پرده فاصله است (در حالت طبیعی یک پرده است اما چون در قسمت قبل نت Fa را نیم پرده بالا بردیم لذا فاصله میان این دو نت نیز تغییر کرد.) اما در قالب گام ماژور باید یک پرده باشد، بنابراین نت Sol را نیز به #Sol تغییر می دهیم.
از نت #Sol تا نت La: نیم پرده فاصله است که مطابق قالب گام ماژور است.
از نت La تا نت Si: یک پرده فاصله است که باز هم مطابق قالب گام ماژور است.
از نت Si تا نت Do: نیم پرده فاصله است، اما در قالب گام ماژور باید یک پرده باشد، لذا نت Do را تبدیل به #Do می کنیم.
از نت #Do تا نت Re: نیم پرده فاصله است، اما در قالب گام ماژور باید یک پرده باشد، بنابراین نت Re را به #Re تغییر میدهیم.
از نت #Re تا نت Mi هنگام: نیم پرده فاصله است که با الگوی گام ماژور هماهنگ است.

لذا برای آنکه گام می- ماژور را بدست آوریم باید چهار نت Fa,Sol,Do,Re را نیم پرده تغییر دهیم.
ثبت نظر
نام و نام خانوادگی :
آدرس الکترونیکی:


کانون ارتباطات و تبلیغات فرا